İçindekiler
Genu varum, halk arasında “O bacak” olarak bilinen, dizlerin dışa doğru eğildiği bir ortopedik deformitedir. Bu durum, genellikle çocukluk döneminde görülürken, bazı vakalarda yetişkinlikte de ortaya çıkabilir. Genu varumun erken teşhisi, uygun tedavi yöntemlerinin belirlenmesi açısından büyük önem taşır.
Genu Varum Nedir?
Genu varum, dizlerin dışa doğru eğildiği ve bacakların birbirinden uzaklaştığı bir durumdur. Normalde dizler birbirine paralel olmalıdır; ancak genu varumda dizler arasındaki mesafe artar. Bu durum, genellikle çocukluk döneminde fizyolojik olarak görülebilir ve zamanla düzelebilir. Ancak bazı vakalarda, altta yatan bir hastalık veya bozukluk nedeniyle kalıcı hale gelebilir.
Genu Varum Teşhisi Nasıl Konur?
Genu varum teşhisi, genellikle üç temel aşamada yapılır: anamnez (hastanın öyküsü), fiziksel muayene ve görüntüleme yöntemleri.
1. Anamnez
Doktor, hastanın tıbbi geçmişini ve mevcut şikayetlerini öğrenir. Ailede benzer deformite öyküsü, travma geçmişi, beslenme alışkanlıkları ve genel sağlık durumu hakkında bilgi toplar. Bu bilgiler, altta yatan nedenlerin belirlenmesinde yardımcı olur.
2. Fiziksel Muayene
Fiziksel muayene sırasında doktor, hastanın bacaklarının şeklini, dizlerin duruşunu ve yürüyüşünü değerlendirir. Dizlerin arasındaki mesafe ölçülerek deformitenin derecesi belirlenir. Ayrıca, bacak kaslarının gücü ve eklem hareket açıklığı da değerlendirilir.
3. Görüntüleme Yöntemleri
Görüntüleme yöntemleri, genu varumun derecesini ve altta yatan nedenleri belirlemede kullanılır. En yaygın kullanılan yöntemler şunlardır:
a. Röntgen (X-ray)
Ayakta çekilen bacak röntgeni, dizlerin hizalanmasını ve deformitenin derecesini gösterir. Metafizodiafizer açı (MDA), genu varumun derecesini belirlemede kullanılır. Normalde bu açı 8°’den küçük olmalıdır; 8° ile 11° arasındaki açı sınırda kabul edilirken, 11°’den büyük açı patolojik olarak değerlendirilir.
b. Manyetik Rezonans Görüntüleme (MRG)
MRG, yumuşak dokuların detaylı görüntülenmesini sağlar. Genu varumun altta yatan nedenlerini (örneğin, bağ dokusu hastalıkları) değerlendirmek için kullanılabilir.
c. Bilgisayarlı Tomografi (BT)
BT, kemik yapısının üç boyutlu görüntülenmesini sağlar. Deformitenin daha ayrıntılı değerlendirilmesi gerektiğinde tercih edilebilir.
d. Kan Testleri
Raşitizm gibi metabolik kemik hastalıklarının dışlanması için kan testleri yapılabilir. D vitamini, kalsiyum ve fosfor seviyeleri ölçülerek kemik sağlığı değerlendirilir.
Genu Varumun Nedenleri
Genu varum, çeşitli nedenlere bağlı olarak gelişebilir:
- Fizyolojik Genu Varum: Çocukluk döneminde normal olarak görülen ve zamanla düzelme eğiliminde olan durumdur.
- Blount Hastalığı: Tibia kemiğinin anormal büyümesi sonucu oluşan bir durumdur.
- Raşitizm: D vitamini eksikliği nedeniyle kemiklerde yumuşama ve deformasyon oluşabilir.
- Travma veya Yaralanmalar: Bacaklara alınan darbeler veya yaralanmalar sonucu gelişebilir.
- Genetik Faktörler: Ailede benzer deformite öyküsü olan kişilerde daha sık görülebilir.
Genu Varumun Tedavi Yöntemleri
Genu varum tedavisi, deformitenin şiddetine ve altta yatan nedenlere bağlı olarak değişir. Tedavi yöntemleri şunlardır:
1. Konservatif Tedaviler
- Fizik Tedavi: Bacak kaslarını güçlendirmek ve deformitenin ilerlemesini önlemek için egzersiz programları uygulanabilir.
- Ortopedik Destekler: Özel ayakkabılar, dizlikler veya bacak ortezleri, bacakların doğru hizalanmasını destekleyebilir.
- D Vitamini ve Kalsiyum Takviyeleri: Raşitizm gibi durumlarda kemik sağlığını desteklemek için verilir.
2. Cerrahi Tedaviler
- Osteotomi: Kemiklerin kesilerek yeniden hizalanması işlemidir
- Büyüme Rehberliği: Çocuklarda kemiklerin büyümesini yönlendirmek için kullanılan metal plakalar yerleştirilebilir.
- Artroplasti: İleri vakalarda diz protezi uygulanabilir.